شاعرنوجوان بلوچ

رب

یارب خداوندرحیم                                                        مارانجات ده از جحیم

یارب تو هستی مهربان                                                     ای خالق کل جهان

یارب خداوند کریم                                                          ای حافظ و رب عظیم

یارب رحمان العظیم                                                         ربی که هستش حلیم

یارب رحمانی رحیم                                                           هم قادری وهم علیم

یارب رحمان الامان

یارب که کردی یاوری                                                     در قلب من تو باوری

یارب مرا فکری بده                                                        یاکه مرا ذکری بده

یارب منم تنها شدم                                                         همراه این غصه ها شدم

یارب دلم راده شفا                                                         تاکه نکردم من جفا

یارب رحمان این مراد                                                     کرده گناهان زیاد

ببخشای گناهان مرا                                                        تاکی کنم صبرای خدا

شاعر :راشد مرادزهی

باهمکاری :کاظم دررازهی

شعری از شاعر نوجوان بلوچ

جدال با دوست

می خواهی مرا یاری کنی                                              یااز دوستی ات عاری کنی

گفتی که من دوست توام                                                همرنگ وپوست توام

گفتم که کردی داوری                                                 حالا بدستم بده ساغری

گفتی توکه خیلی بهتری                                               جهان را تو بیشتر دیده ای

گفتم من هم لغزیده ام                                                 مانند تو هم دیده ام

اما تو خیلی بدتری                                                    ازشیطان هم خرتری

گفتا چرا توهین کنی                                                 مرا زخود شرمگین کنی

من هم که دیدم عزم تو                                            این تصمیم و جزم تو

حالا که من را دیده ای                                             ازمن توهم رنجیده ای

دوستم نداشتی مراد تو چرا                                       گفتی بدی توای بلا

شاعر :راشد مرادزهی

اشعاری از شاعر نوجوان بلوچ

 احوال دنیا

بیا احوال این دوران برخوان                                   از این افکار ناخوب عزیزان

زناکاران ،رباخواران ملعون                                    که گشته حالم از حالی دگرگون

برای پیرو پیران نیست رفاهی                                  که مادر رابود کی احترامی

جوانان می کنند اذیت پدر را                                   ندارد نام عزا هیچ خطر را

نداریم چون عمر در این زمانه                                 نخیزیم وخزآریم ما به لانه

دگر راه مسجد پرنور ز نیست                                 جوان بنگر جهنم از تو دور نیست

جوانان مست ولاتندوعجوزند                                  ویا چون بی نمازان گر بسوزند

وگر پاکندوخوبند درنعیم اند                                   دگر چو رشوه گیران در جحیم اند

بپوشند دختران الباس تنگی                                   که نیششان زنند ماران زنگی

ندارند دختران چادر به سر                                   که دیگر نیست حیا ودین گشته پرپر

بگردد کوچه در شبهای تاریک                             لباسش رنگ وبارنگ است وباریک

کجایندحمزه و بوبکروعمر                                 علی وبن علی ،مردمسلمان

که بردند مومنان سر به تباهی                              بکرده ای خدا بلبل گناهی

ببخشای ای خدا این بنده ی خود                            نگردان این عزیز شرمنده ی خود

شاعر نادر آسکانی

باهمکاری :کاظم دررازهی

کودکان بلوچ

کودکان بلوچ

بلوچ یعنی من

بلوچ یعنی من

 یک کپر شده است مدرسه؛ چند کودک، در گرما یا سرما، به عشق فراگیری علم و در عین محرومیت‌های بسیار در آن جمع می‌شوند و در سرزمینی خشک، آب را می‌خوانند. بی‌هیچ شکوه‌ای روی خاک و سنگ می‌نشینند و به گچ و تخته می‌اندیشند. آنها فرزندان مردان و زنان بلوچند. بلوچ که می‌گویم یعنی هموطنی در گوشه پایین، سمت راست کشور ما، ایران.

روستای میسی در فاصله ۵۶ کیلومتری ایرانشهر است؛ روستایی فاقد هر گونه امکانات اولیه. زمستان امسال با همه درس‌ها و نکته‌ها و ضرب‌المثل‌هایی که آنها در مدرسه کپری خود فرا گرفتند، گذشت اما دانش آموزان این روستا، آن‌چنان که منتشرکننده تصاویر نوشته: همچنان چشم انتظار وفای به عهد وعده‌های مسئولانند تا زمستانی دیگر را در کپر درس نخوانند.

 

من یک بلوچم و ایرانی. قبل از آنکه خودم را ایرانی بدانم بلوچم

من یک بلوچم و ایرانی. قبل از آنکه خودم را ایرانی بدانم بلوچم در وجودم 
انسانیت موج می زند. نه تروریستم نه دزد برای غیرت و هویتم می جنگم و‌ازش دفاع 
می کنم هر کجا باشم لباسم و زبانم بلوچیه کاری با کسی ندارم مگر کسی کارم 
نداشته باشد.
البته‌که هر کسی حق دارد در موردم اشتباه برداشت کند چون لباسم با بقیه فرق 
میکند تقصیر کسانی هست که در مورد قومّیتم اشتباه اطلاع رسانی کرده اند.
بیا در سرزمینم سفر کن با خاطراتش دوباره ماندگار خواهی شد.
باورهایی من هنوز دست نخورده مانده اند.

گوجه کیلویی ۱۰۰۰ اما برای فقرا مجانی

دستفروش بلوچ اهل سیستان و بلوچستان نوشته است گوجه کیلویی ۱۰۰۰ اما برای فقرا گوجه مجانی است.

لباس های سنتی زنان بلوچ

 لباس‌های محلی زنان بلوچ

زنان و دختران هنرمند چکن دوز روستاهای سیستان و بلوچستان، زیباترین و رنگارنگ ترین لباس‌ها را می دوزند اما قدر هنر آنها کمتر دانسته می‌شود و در وضع مالی خوبی به‌سر نمی‌برند.

بدون شرح!!

اوقات وفراغت کودکان در بلوچستان

ت

انواع خرما ونان

انواع خوراک خرما

خرمای پاتی: ابتدا یک ظرفی بنام «پات» از برگ درخت پُرْک درست می‏کنند و آنگاه خرمایی را که له کرده‏اند، با فشار در داخل آن قرار می ‏دهند. این نوع خرما چندان مرغوب نیست زیرا گرد و خاک و حشرات از داخل درز و شکافهای پات به داخل نفوذ می ‏کنند.

خرمای خُنبی: خُنب در واقع همان خمره است خرما را به دو صورت در داخل خُنب قرار می ‏دهند: یا خرما را ساده و بدون پیرایه، با فشار در داخل خُنب قرار می ‏دهند و یا اینکه آن را با شیره‏ای که قبلاً از میوه خرما گرفته ‏اند و کَنجد و

پوچینک، در داخل خُنب قرار می ‏دهند. این نوع خرما بسیار مرغوب است و معمولاً خرمای مضافتی را بدین صورت نگاهداری می ‏کنند.

چرااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااا؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

کودکان مناطق محروم سیستان و بلوچستان (عکس)

سیستان وبلوچستان محروم یا مظلوم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

یستان و بلوچستان همواره و در طول دوران به واژه محرومیت اشتهار داشته است اما برخی کارشناسان معتقدند این استان محروم نیست و استفاده از این واژگان بیشتر توسط مسوولان ادوار مختلف و به عنوان سرپوشی برای کم کاریها و ضعف عملکرد خودشان به کار رفته است.

به گزارش ایرنا، دکتر حسن عمید در لغتنامه خود واژه محروم را معادل ˈناامیدیˈ و ˈبی بهره بودنˈ ترجمه کرده است در حالیکه به اذعان کارشناسان، استان سیستان و بلوچستان نه تنها از نعمتهای بی شمار الهی بی بهره نیست بلکه سرشار از مزیت های نسبی است و حتی تصور داشتن این همه نعمت موجی از امید را در دل زنده می کند.

مسجد جامع دزک

 مسجد جامع دزک

در اوایل اسلام مردم می خواستند تا مساجدی برای عبادت بسازند شهر دزک در این میان بنا بر اهمیت فوق‌العاده‌ای که از نظر نظامی‌، سیاسی، اقتصادی و کشاورزی داشته به گونه‌ای که از آباد‌ترین مناطق بلوچستان به شمار می‌رفته علاوه بر آن از رونق زیادی در زمینه تجارت و صنایع نساجی، آهنگری و همچنین زعامت سیاسی برخوردار بوده است، مفتخر به مسجد جامع می‌شود. بنای مسجد را به فردی به نام (بابا حاجی دزکی و فرزندش شیخ اویس) که از اهالی روستایی به نام (هیتوک) که در چند کیلومتری این شهر است نسبت می دهند(البته برخی از اهالی محله معتقدند که ۷ نفر که در عراق کار می کردند و از قومیتهای مختلفی بوده اند آنرا ساخته اند)مسجد به سبک خراسانی و با نقشه‌ای مشابه مساجدی نظیر (مسجد تاریخانه دامغان)، (مسجد جامع فهرج) که در قرون اولیه در ایران ساخته شده‌اند؛ يعني ساختماني كه متشكل از يك حياط احاطه شده از رواقهاي سرپوشيده است، بنا شده است که متشکل از دو شبستان تابستانی و زمستانی دو چله‌خانه، هجره، کتابخانه، می‌باشد. تا قبل از سال 1307 تنها مسجد جامع شهرستان سراوان بوده است، که از اقصی نقاط سراوان برای ادای نماز جمعه به دزک می‌آمده‌اند.

قدمت مسجد: 

اهالی محله دزک معتقدند که این مسجد در حدود ۱۲۰۰ سال پیش ساخته شده است. اما در هیچ منبع مکتوبی تاریخ ساخت مسجد ذکر نشده، و همچنین به دلیل عدم تحقیق علمی درباره آن هیچ پایگاه علمی قدمت را تعیین نکرده است. اما با توجه به نوع معماری مسجد که به سبک معماری خراسانی مشهور است، به احتمال زیاد به قرون اولیه اسلام برمی‌گردد. سایت یزد فردا به نقل از محمد کریم پیرنیا قدمت مسجد آن را به قرن اول هجری می‌داند. همچنین دکتر مسعود شهیدی در سایت«ایران- ایرانی‌ها» باتوجه به ساخت آن به شیوه شبستانی و نبود هیچگونه تکلف و صنایعی که بعدها در مساجد مرسوم می‌گردد، قدمت آن را به قرن اول اسلامی نسبت می‌دهد. با توجه به سبک معماری مسجد جامع دزک که دقیقاً به سبک خراسانی و مشابه با مسجد جامع دامغان ساخته شده است. می‌توان زمان ساخت مسجد جامع دزک را نیز به دو قرن اول اسلام نسبت داد.همچنین عدم وجود منار (آتشدان) در این دوره از مسجدسازی حکایت از قدمت دیرینه مسجد قبل از رواج منار دارد.

مساجد در قرون اولیه فاقد هرگونه تزئینات، ظرافت‌کاری و تکلفهای قرون بعد می‌باشند که این مورد در تمامی مساجد مشترک است و اختصاص به مسجد دزک ندارد.

ساختمان مسجد:

مسجد در زمینی به زیربنای900 متر مربع و به شکل مستطیل با ابعاد 25متر در 35متر و با دیوارهایی به عرض1.5متر، ارتفاع 6متر تا 8متر بر روی ستون‌هایی به قطر 1.5متر در مکانی مرتفع و در نزدیکی قنات دزک با فاصله 3کیلومتر از مرکز شهر سراوان بنا شده است. در حال حاضر از دو قسمت شبستان تابستانی در غرب و شبستان زمستانی در شرق دو هجره موصول به هم، و یک چله‌خانه در زیر هجره دوم تشکیل شده است

 مصالح مسجد: 

از خشت خام برای ساخت بنا و از تنه و ساقه درخت خرما برای پوشاندن سقف آن استفاده شده است.

در چوبی مسجد:

تا چند دهه پیش از در چوبی ساخته شده از درخت گز برای ورود و خروج از مسجد استفاده می‌شده که آخرین در چوبی مسجد است که طبق کنده‌کاری روی آن توسط نجاری به نام «دین محمد» در سال 1318 هجری قمری ساخته شده و در حال حاضر در قسمت انتهایی ایوان جنوبی مسجد نگهداری می‌شود. 

محراب:

از آنجا که در مساجد صدر اسلام جای مخصوصی برای محراب مشخص نمی‌کردند، در این مسجد نیز محرابی که از بیرون مشخص باشد وجود ندارد. اما محرابچه‌ای کوچک در جهت قبله و نزدیک منبر در داخل دیوار کنده‌کاری شده است.

چله خانه:

در هجره دوم مسجد که در پشت هجره اول و در جنوب شرق مسجد قرار دارد. مسیر پلکانی به سمت پائین به عمق 4متر به زیرزمینی راه دارد، به اتاقی مدور به ابعاد 2متر طول 1.8متر ارتفاع و 1.5متر عرض ختم می‌شود. این اتاق زیرزمینی موسوم به چله‌خانه به منظور عبادت و ریاضت نفس مورد استفاده قرار می‌گرفته که به مدت چهل روز در آن به عبادت می‌پرداختند و در این مدت جز برای نماز فرض و رفع ضروریات از آن بیرون نمی‌آمدند. و با غذای کم و خواب کوتاه این مدت را سپری می‌کردند.